Dopalacze – „narkotyki XXI wieku”

  • Udostępniam:

W mediach pojawiają się coraz to kolejne informacje o zatruciach tzw. dopalaczami. Ale czym w ogóle dopalacze są, czy można je wykryć w moczu przy użyciu domowych testów diagnostycznych i co warto o tych niezwykle niebezpiecznych substancjach wiedzieć? Zapraszamy do lektury artykułu, w którym znajdziesz odpowiedzi na te pytania.

Dopalacze to psychoaktywne substancje chemiczne, używane w celu zmiany postrzegania, świadomości, nastroju, których wprowadzanie do organizmu rodzi ryzyko powstania uzależnienia. Co kryje się za tą „suchą”, naukową regułką? Aby zrozumieć istotę problemu, należy na podstawie kilku przykładów wyjaśnić znaczenie przywołanych pojęć, takich jak: substancja psychoaktywna, uzależnienie, a także przybliżyć kilka faktów i okoliczności, które miały istotny wpływ na dzisiejszą „epidemię” dopalaczy.

Czym zatem jest substancja psychoaktywna? To związek chemiczny, który oddziałuje na system nerwowy człowieka, wywołując spektrum efektów mających wpływ na nastrój, świadomość i zachowanie. Każda substancja psychoaktywna wywołuje określone efekty – najlepszy dla zrozumienia tego zjawiska przykład stanowi alkohol – najpopularniejsza w naszym kręgu kulturowym substancja psychoaktywna. W małych dawkach, wywołuje ona stan pobudzenia, poprawę nastroju, a poprzez spowolnienie układu nerwowego daje odczucie odprężenia i zwiększoną pewność siebie. Dla odmiany mefedron, jeden z najpopularniejszych w Polsce dopalaczy, wywołuje m.in. dużo silniejsze pobudzenie, podniecenie seksualne, euforię, podwyższenie ciśnienia tętniczego i zawroty głowy. Inna jeszcze substancja – morfina wywołuje silne działanie uspokajające, wyostrza zmysły, działa przeciwlękowo, a także wywołuje uczucie błogości i rozluźnienia.

W tym miejscu warto zadać kluczowe pytanie – dlaczego ludzie sięgają po substancje psychoaktywne? Odpowiedź jest bardzo prosta – efekty, które wywołują, są przyjemne i w efekcie pożądane – oczywiście tylko do czasu. Tak jak każda substancja psychoaktywna działa w specyficzny dla siebie sposób, tak każdy człowiek posiada własne „nastrojowe strefy komfortu”, których pożąda, w których czuje się po prostu dobrze. Skoro więc istnieje substancja, która ów komfortowy, pożądany stan może wywołać, jest ona w tym właśnie celu używana. Przykład? Proszę: nie jesteś przesadnie pewny siebie, spotkania z ludźmi w szerszym gronie wywołują w Tobie sporo lęku, ale gdy wypijesz alkohol odczuwasz odprężenie, rozluźnienie – pojawia się pożądana pewność siebie. Kuszące, ale to bardzo niebezpieczna zależność.

Na styku własnych deficytów emocjonalnych, skomplikowanej struktury osobowościowej i sposobu działania konkretnej substancji, rodzi się istotne ryzyko wytworzenia uzależnienia. Czym jest uzależnienie od substancji psychoaktywnych? To zaburzenie charakteryzujące się silną potrzebą, wręcz przymusem zażywania danej substancji, w celu wywołania pożądanych efektów.

Dopalacze, zażywane przez ludzi młodych, z kształtującą się dopiero psychiką, burzą hormonów, którzy wchodzą w dojrzałe życie, stanowią bardzo poważne ryzyko. Osoby młode, są przy tym bardziej skłonne podejmować zachowania impulsywne (np. zażywanie substancji z nieznanego źródła, przyjmowanie dużych porcji aby zaimponować rówieśnikom itp.), a tym samym większe jest również prawdopodobieństwo, że w związku z używaniem przez tę grupę społeczną dopalaczy, może dojść do tragedii.

Skąd wzięły się dopalacze?

Dopalacze to grupa substancji psychoaktywnych, które stały się popularne, bowiem nie były, tak jak znane od lat substancje zwane narkotykami nielegalne – handel nimi, nie był obarczony ryzykiem prawnokarnym, zarówno dla sprzedających producentów jak i kupujących użytkowników. Tak jak obrót każdą substancją psychoaktywną (alkohol, opium) obrót dopalaczami stał się niezwykle intratny finansowo. „Bum” na dopalacze zbiegł się także z okresem rozkwitu sieci Internet. Łatwo dostępne, legalne, powszechne – dzięki tym właśnie okolicznościom, dopalacze stały się w bardzo krótkim czasie problemem globalnym. Palący problem z zażywaniem dopalaczy odnotowuje się m.in. w USA, Wielkiej Brytanii.

Spośród wszystkich państw europejskich, dopalacze są najbardziej rozpowszechnione w Polsce. Dostępne od co najmniej 10 lat, na początku były sprzedawane legalnie, przede wszystkim w stacjonarnych sklepach tzw. „smart shopach” – dziś można je kupić 24 godziny na dobę w Internecie wraz z dowozem i w przeciągu godziny wejść w posiadanie silnie odurzającej, uzależniającej substancji. Dopalacze poza tym, iż stały się popularne stosunkowo niedawno, nie różnią niczym od narkotyków. Mefedron kiedyś stanowił dopalacz, dziś obok amfetaminy stanowi nielegalną substancję, której posiadanie jest zabronione pod groźbą kary.

Jak można wykryć, czy osoba zażywa dopalacze i narkotyki?

Począwszy od lat 60 tych XX wieku wykrywanie substancji psychoaktywnych jest możliwe dzięki szybkim testom diagnostycznym, których działanie jest oparte o reakcję immunochromatograficzną. Aby wykryć substancję psychoaktywną, należy pobrać od osoby badanej próbkę moczu, zachowując przy tym wzmożoną czujność, aby nie doszło do jej zafałszowania i przy użyciu testu diagnostycznego przeprowadzić badanie. To niezwykle proste działanie pozwala z prawdopodobieństwem rzędu 99% stwierdzić, czy w moczu osoby badanej, znajdują się metabolity danej substancji psychoaktywnej, czy też nie. Na rynku od lat są dostępne testy wykrywające takie narkotyki jak amfetamina, kokaina, marihuana, extasy, lecz stosunkowo niedawno na rynku pojawiły się również testy wykrywające dopalacze i dzięki inicjatywie firmy Temptavit są dostępne również dla klientów indywidualnych. Testy te pozwalają na wykrycie syntetycznych kannabinoidów imitujących działanie marihuany oraz syntetycznych katynonów takich jak mefedron, który działa jak kokaina i amfetamina. Są to dwie, najpopularniejsze grupy dopalaczy, których udział w rynku wynosi 78%.

Wiedza o możliwości wykrywania dopalaczy w moczu przy pomocy testów diagnostycznych, bez konieczności przeprowadzania skomplikowanych, drogich i czasochłonnych metod laboratoryjnych, nie jest jeszcze w Polsce szeroko rozpowszechniona. Trudno się temu dziwić – testy są dostępne w sprzedaży od niedawna, a większość spośród dostępnych w Internecie źródeł informacji na temat wykrywania dopalaczy, wciąż zawiera nieaktualne, błędne informacje wskazujące, że takich testów w ogóle nie ma. To sytuacja, z punktu widzenia diagnostyki uzależnień niepożądana. Ważne jest, by tę świadomość rozszerzać – wykrycie, na wczesnym etapie używania przez osobę bliską, pracownika, pacjenta, czy też podejrzanego dopalaczy, może jej przecież uratować życie, skłonić do podjęcia terapii, zmusić do konfrontacji z rzeczywistością, zniekształconą działaniem mechanizmów uzależnienia.

Należy pamiętać, że przeprowadzenie tradycyjnego testu wykrywającego narkotyki nie da nam gwarancji, że osoba przebadana nie używa substancji psychoaktywnych! Biorąc pod uwagę, że to Mocarz”, „Spice”, czy „mefka” stanowią przyczynę większości tragedii z ostatnich lat, przeprowadzanie testów wykrywających dopalacze jest dzisiaj koniecznością. Z informacji zebranych w poradniach leczenia uzależnień i ośrodkach ambulatoryjnych wynika, że u osób co do których zachodzi podejrzenie zażywania dopalaczy, z powodu braku wiedzy o dostępności na rynku testów wykrywających dopalacze, do przeprowadzenia badania w ogóle nie dochodzi. Z naszych badań wynika również, że nieświadomi rodzice, zaniepokojeni zachowaniem dzieci, przeprowadzają tradycyjne testy wykrywające narkotyki i pozostają w błędnym przekonaniu, że osoba badana nie jest pod wpływem substancji psychoaktywnych – „przecież wynik testu był negatywny”. To błąd, który powoduje, że leczenie takiej osoby, podjęcie działań zaradczych odsuwa się w czasie, niebezpiecznie zwiększając ryzyko zatrucia, rozwoju uzależnienia a nawet zgonu.

Przeczytałeś artykuł i chcesz dowiedzieć się więcej? Odwiedź blog edukacyjny na stronie temptavit.pl. Znajdziesz tam również ofertę testów wykrywające dopalacze i narkotyki. Jeśli potrzebujesz dodatkowych informacji skontaktuj się z ekspertami Temptavit.

Dopalacze – „narkotyki XXI wieku”
3.67 (73.33%) Głosów: 3

Następny artykuł serii -

Podobał Ci się ten artykuł? Daj nam motywację do pisania kolejnych udostępniając go :)

  • Udostępniam:

Dodaj komentarz