Strona główna Ostateczne rozwiązanie Samobójstwa w Polsce i na świecie

Samobójstwa w Polsce i na świecie

29
1

Następny artykuł serii – Samobójstwo a zaburzenie psychiczne

SAMOBÓJSTWA W POLSCE I NA ŚWIECIE

Podstawa analizy są gromadzone w urzędach statystycznych Polski i innych krajów ( na podstawie analogicznych kryteriów klasyfikacyjnych) informacje na temat nasilenia zgonów samobójczych, są to oczywiście dane ilościowe.

W ciągu ostatniego stulecia we wszystkich w zasadzie krajach świata odnotowano wyraźny niepokojący wzrost liczby samobójstw, określany niekiedy mianem epidemii. W połowie lat dziewięćdziesiątych najrzadziej śmiercią samobójczą umierano w Albanii i w Luksemburgu (73 i 74 samobójstwa), najczęściej zaś w Rosji (61 886). Liczby stanowią jednak raczej przyczyny niż miarodajny miernik zjawiska. Ten ostatni (współczynnik na 100 000 osób) wskazuje bowiem na Litwę jako kraj o najwyższym nasileniu zgonów samobójczych (45,8) i na przeciwnym krańcu kontinuum Azerbejdżan(0,6).

Nie jest możliwe bez szczegółowych analiz zmiennych społecznych, politycznych kulturowych czy gospodarczych wnioskować o przyczynach podobieństw lub odmienności analizowanego zjawiska w poszczególnych krajach.

Źródło: Maria Jarosz „Samobójstwa”, str. 79wykres

Emile Durkheim w „Le Suicide” zauważa, ze protestanci popełniają samobójstwa częściej niż katolicy. Żydzi natomiast odbierają sobie życie niesłychanie rzadko. W rezultacie nie tyle religijne, ile raczej społeczno-demograficzne, statusowe i sytuacyjne zmienne leżą u podłoża podobieństw i odmienności wskaźników w rozmaitych krajach świata.

Współczynniki samobójstw w Polsce mają wartości średnie i zajmują środkowe(ściślej: środkowo-niższe) miejsce w światowej statystyce zgonów.

SAMOBÓJSTWA W UKŁADZIE TERYTORIALNYM. MIASTO I WIEŚ

Za jeden z ważniejszych wyznaczników analizy struktury samobójstw w Polsce należy uznać rosnący w niej udział mieszkańców wsi i malejący mieszkańców miast.

W roku 1995 udział samobójstw ze wsi w porównaniu z samobójcami z miast był o blisko 40% większy, podczas gdy w 1951 roku proporcje te były w przybliżeniu odwrócone. W drugiej połowie lat siedemdziesiątych zaobserwowano tendencje wyrównywania się udziału mieszkańców miast i wsi w strukturze zgonów samobójczych: w 1978 roku wskaźniki śmierci samobójczej w obu środowiskach były analogiczne (wynosiły około 50%). Ta tendencja utrzymuje się po dziś. Niemniej jednak powoli można zaobserwować nasilenie zamachów samobójczych popełnianych u osób mieszkających na wsi.

WSPÓŁCZYNNIKI SAMOBÓJSTW WG MIEJSCA ZAMIESZKANIA-NA 100 000 MIESZKAŃCÓW

Źródło: Roman Bielecki „Dynamika, Uwarunkowania, Profilaktyka samobójstw w ostatnim ćwierćwieczu XX w. w Polsce”, str.18wykres

WIEK SAMOBÓJCÓW

Podstawowymi cechami zbiorowości samobójców są cechy demograficzne, a zwłaszcza płeć i wiek. Mężczyźni popełniają samobójstwa kilkakrotnie częściej niż kobiety. Zależność ta występuje we wszystkich krajach europejskich. W odróżnieniu od odmienności zachowań samobójczych mężczyzn i kobiet mający charakter statyczny, niezmienny od pokoleń zróżnicowanie wg wieku ma- zwłaszcza w ostatnim czterdziestoleciu , charakter wyraźnie dynamiczny: przy utrzymaniu się nasilenia samobójstw w starszych rocznikach, obserwujemy wyraźny wzrost udziału w strukturze samobójstw roczników młodszych(szczególnie dzieci).

W Polsce jak wykazują statystyki, struktura samobójców według wieku jest zbliżona do występującej w większości krajów.

Roczniki o najwyższym nasileniu śmierci samobójczej składają się na grupy wieku średniego i zaawansowanego: od 35 do 75 roku życia. W młodszych grupach wieku wraz ze zbliżaniem się do wieku dojrzałego i średniego współczynniki zgonu- zarówno wśród kobiet jak i mężczyzn rosną.

Polska charakteryzuje się przy tym w porównaniu w innymi krajami nadprezentacją samobójców w wieku 35-54 lata. Cecha ta względnie trwale wyróżnia polską strukturę samobójców.

WIEK OSÓB PODEJMUJĄCYCH SAMOBÓJSTWO W ROKU 2005

wykres

SAMOBÓJSTWA KOBIET I MĘŻCZYZN

W opublikowanym raporcie zdrowia swiatowej organizacji zdrowia szacuje się, że ofiary samobójczego zamachu stanowią 1,8% spośród 54 miliona osób, które zmarły na całym świecie w 1998 roku. W przypadku młodzieży odsetek ten jest wyższy. Wykres obrazuje 10 najważniejszych przyczyn zgonu dla mężczyzn i kobiet w wieku od 15 do 44 lat. Samobójstwo lokuje się na drugim miejscu wśród kobiet i na czwartym wśród mężczyzn. Obrazują to wykresy.

KOBIETY (W TYSIĄCACH)

wykres

MĘŻCZYŹNI(W TYSIĄCACH)

wykres

Niemniej jednak z innych badań wynika, iż to mężczyźni popełniają samobójstwo częściej niż kobiety. Co prawda mężczyźni wykazują mała liczbę gestów samobójczych, u kobiet znacznie większą, jednak kobiety traktują samobójstwo „instrumentalnie”, jako swoiste „wołanie o pomoc” i ich działania kończą się jedynie na próbach, a nie śmiercią.

Przewaga mężczyzn najmocniej zarysowuje się w grupie osób młodych i w wieku średnim. Przy łącznej średniej wieku dla mężczyzn 44.5 lat, wśród kobiet wynosiła ona 48.8 lat. Zaobserwowano alarmujący wzrost liczebności nastoletnich i młodych mężczyzn. Ich udział w grupie do 30 roku życia przekraczał średnio 22%, a w roku 2000 wynosił prawie 29%. Odpowiednio średni udział kobiet w tym wieku wynosił tylko około 13%. Na przestrzeni opisanych dziesięciu lat zwraca uwagę pewne odwrócenie tendencji wśród badanych grup. W początkowym okresie średnia wieku kobiet była zbliżona, a w roku 1991 i 1993 nawet niższa od przeciętnego wieku mężczyzn. Gdy na początku lat dziewięćdziesiątych zwykle starsi mężczyźni niż kobiety odbierali sobie życie, to w roku 2000 średnia wieku kobiet była wyższa o 8 lat, a w roku 1998 nawet o 14 lat. Doszło do wyraźnego postarzenia się populacji kobiet-samobójczyń (średnia powyżej 50 lat w drugiej połowie badanego okresu). Samobójczynie w wieku ponad 60 lat stanowiły 28.5% wśród wszystkich kobiet, będąc najliczniejszą grupą w przyjętym przez nas podziale wiekowym.

Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Samob%C3%B3jstwo#Statystykawykres

wykres

STAN CYWILNY SAMOBÓJCÓW

Na przestrzeni lat obserwuje się zmiany w zakresie stanu cywilnego zabójców. Na początku lat siedemdziesiątych najniższe współczynniki samobójstw charakteryzowały panny i kawalerów. Tej tendencji nie potwierdzają późniejsze lata. Od kilku lat samobójstwa kawalerów i panien utrzymują się na jednakowym poziomie (ponad 1700 rocznie), natomiast samobójstwa żonatych i zamężnych wzrastają w latach 1992-1995.

Stan cywilny osób podejmujących zamachy samobójcze:

  • kawaler, panna – 1802 (1550)
  • żonaty, zamężna – 2460 (2048)
  • konkubinat – 172 (131)
  • wdowiec, wdowa – 352 (204)
  • rozwiedziony (a) – 348 (282)
  • separacja – 66 (60)
  • pozostałe zamachy – 425 (321)
Poprzedni artykułRodzaje samobójstw
Następny artykułObjawy zaburzenia psychicznego
Anna Sowińska
Pedagog, doradca zawodowy. Ukończyła Akademię Pedagogiki Specjalnej na specjalizacji: Resocjalizacja. Współpracuje ze szkołami wyższymi i organizacjami pozarządowymi. Prowadzi warsztaty dla młodzieży oraz osób dorosłych z umiejętności miękkich, jak również z aktywizacji zawodowej.

1 KOMENTARZ

  1. To ciekawe – meżczyźni częściej popełniają samobójstwa niż kobiety, co wydaje się być dośc oczywiste ponieważ są bardziej odważni, przez co sięgając po środek niosący im samym śmierć mają większą odwagę do tego by owego środka użyć. Z drugiej jednak strony wydawałoby się że to kobiety są słąbsze, bardziej emocjonalne i wydaje mi się że częściej deklarują chęć popełnienia samobójstwa.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here